We leven niet meer in een christelijke samenleving.

Het geloof is geen evidentie meer.

Het is niet omdat kinderen catechese hebben gekregen

dat ze later als volwassenen christen zullen zijn of blijven.

In een seculiere en pluralistische samenleving

is geloofsoverdracht een complexere aangelegenheid.

We zijn dus toe aan een grondige heroriëntering van onze catechetische praktijk.

 

(Citaat uit “groeien in geloof” van de Belgische bisschoppen)

 

 

 

Catechese van ‘het op weg gaan’

 

Luc Aerens is diaken en pastoraal pedagoog in het vicariaat Brussel. Hij heeft een jarenlange ervaring in parochiecatechese. Om een beter inzicht te krijgen in de vernieuwde opvattingen over vormselcatechese kwamen de catechisten van Opdorp, Opstal en Buggenhout Centrum samen om zijn voorbeeld nader te bekijken.

 

“De zogenaamde “grondige heroriëntering van onze catechetische praktijk” (zie hoger) gaat gelukkig over een overgang en niet over een breuk”, zegt Luc. Geen enkele catechist krijgt te horen dat wat  hij of zij doet verkeerd is.  Maar er zijn nu eenmaal op dit moment werkwijzen die het niet meer doen en anderen die wél enthousiasme opwekken.

 

 

De vormselcatechisten van Buggenhout kregen van hem de volgende concrete suggesties:   

 

 

CATECHESE VOOR IEDEREEN

Wanneer we het woord catechese horen, denken velen dat dit enkel voor kinderen bedoeld is. Het tegendeel is waar. Catechese is er voor iedereen: kinderen, jongeren en volwassenen. We zijn toch allemaal leerlingen in het geloof? Vandaar het pleidooi voor inter-generationele catechese: ouders en kinderen samen.

Daarenboven is catechese niet uitsluitend bedoeld als voorbereiding op een bepaald sacrament.  Het is een permanent gebeuren, een permanent proces voor iedereen, met enkele specifieke bijeenkomsten ter voorbereiding van een sacrament. De klemtoon ligt op ontdekken en niet op ‘moeten’.

 

 

OPNIEUW LATEN PROEVEN WAAR HET WERKELIJK OM GAAT

Het gaat dan met name over geloof aan de ene kant en over mensen laten thuiskomen in de parochie aan de andere kant.

“Christelijke initiatie is een proces waarin de christelijke gemeenschap iemand binnenleidt in een nieuw leven dat zij zelf doorgeeft, maar waarin zij zelf ook opnieuw wordt geïnitieerd.” (Johan Vandervloet, “Parochiecatechese opnieuw uitgevonden”)

Je zou kunnen stellen dat de vormselcatechist in plaats van alleen een leraar te zijn ook zelf een leerling wordt.

 

 
AL DOENDE LEERT MEN

Mensen voelen zich vaak niet aangesproken wanneer er te veel moet uitgelegd worden. Hetgeen er verteld en uitgelegd wordt, geeft geen ‘levensontmoeting met God’. Vandaar het pleidooi om allereerst iets samen te beleven: zoals bijvoorbeeld een volwassene die wordt gedoopt. In het beste geval kan er een doopsel worden bijgewoond, zo niet zijn foto’s of een film ook geschikt om vervolgens over wat men samen heeft meegemaakt te kunnen vertellen.

 

 

Met deze inzichten, aangereikt door Luc Aerens, kunnen we gesterkt maar tevens op een andere wijze dan vandaag aan een nieuw catechesejaar beginnen:

 

Samen met jongeren en hun ouders en hun geloofsvriend  een stuk op weg gaan,

samen zoeken naar ankerpunten,

geloofs- en levenswaarden doorgeven en

samen vieren als startpunt van een volwassen leven.

Samen op een intensieve doch speelse wijze

uitgebreid kennis maken met die boeiende figuur van Jezus.

 

Het sacrament van het Vormsel is een belangrijk moment in het leven van jongeren.

Met het Vormsel hernieuwen de vormelingen de doopbeloften en wordt van hen verwacht effectief toe te treden tot de groep van levende getuigen van Jezus. 

Een grote opdracht die een heuse voorbereiding vereist.

Vanaf hun Vormsel worden deze jongeren beschouwd als volwassen christenen en worden ze gezonden om als volwassen christenen op te treden in de gemeenschap. 

Ze kiezen dus actief om- op dit belangrijk kruispunt in hun leven- de voetsporen van Jezus te volgen.

 

Geloven gaat verder, ook na het Vormsel.

Het Vormsel is geen eindpunt, integendeel.

Wie zich laat vormen, engageert zich om als christen te leven.

Wie zich laat vormen, maakt tijd om als christen te leven.

(Par. St. Kristoffel)

 

 

Voor mezelf heeft de vormselcatechese dit jaar een extra dimensie omdat onze oudste dochter gevormd zal worden. Ik kijk er dan ook naar uit om samen met haar “op weg” te gaan. Als ik haar vraag wat ze verwacht van de voorbereiding antwoordt ze: “op een leuke manier Jezus nog beter leren kennen en om samen met andere kinderen en haar geloofsvriend stap voor stap dichter bij God te komen”.

 

Een geloofsvriend is een overtuigd christen die zijn/haar geloof beleeft in verbondenheid met de lokale en wereldwijde kerkgemeenschap. Een geloofsvriend engageert zich om de vormselcatechese intens met een vormeling mee te maken en te beleven.  Hij/zij staat open voor gesprek en geloofsvragen en is aanwezig bij de grote stappen die de vormelingen zetten op hun weg naar het vormsel.

 

Maar waar onze toekomstige vormeling vooral naar uitkijkt, is het feit dat ze als “volwassene” zal kiezen voor de weg naar God.

                                                                                                        

 

I.K.