"De naakte waarheid is in de
wereld niet te vinden, de waarheid gaat gehuld in
symbolen en beelden. Langs een andere weg kan men geen
waarheid vinden."
(Evangelie van Sint-Philippus)
Bezoek
Als ik even naar
geestelijke adem hap en de Boskapel een bezoek breng,
valt me vooreerst de rustige stilte op die ik elders
tevergeefs zoek. De kapel nodigt zowel gelovigen als
andersdenkenden uit om even stil te staan bij die
drukke, hectische bedoening van elke dag en om te
bezinnen over de levensvragen: wie ben ik, wat ben ik en
waar ga ik naartoe?
Hier kan ik even leven op
het ritme van de dag en niet op het ritme van mijn
agenda. Ik zoek hier rust, ik kan me hier ontledigen, me
ont-spannen. Wat letterlijk loslaten, laten gebeuren,
betekent.
Toeval
Mensen nemen 80% van alle
informatie op via de ogen (de mens is een zoogdier!) en
toch zien we oppervlakkig in plaats van te zien met
scherpte, met inzicht = kijken.
Tot die bevinding kwam ik
toen ik als regelmatige kapelbezoeker ineens boven in de
gekleurde brandramen drie symbolen zag die ik vroeger
nooit had opgemerkt nl. de alfa en de omega omgeven door
een driehoek (glasraam links) en de duif (glasraam
rechts) en omrand door gouden stralen. Ze zijn symbolen
van onze christelijke traditie.
Ontstaan
Symbool = Grieks
sumbolon, hetgeen teken wil zeggen en dat voor iedereen
persoonlijk een bepaalde betekenis kan hebben.
Het zijn tekens waaronder
wij iets verstaan; ze functioneren in ons dagelijks
leven als richtingaanwijzers. Het zijn tekens die iets
be-teken-en. Symbolen zijn zo oud als de mens.
We hebben ze nodig om het
onvoorstelbare uit te drukken.
Hiermee overstijgen we
het begrip "teken" dat geen mysterie bevat maar wel
dienst kan doen als wegwijzer. Met een symbool probeer
je het onzegbare te suggereren.
Symbool en religie
Religie en symbolen gaan
hand in hand. Religie maakt gebruik van symbolen om
complexe filosofische ideeën en geloofsopvattingen weer
te geven.
De christelijke symboliek
in het westen beleefde haar grootste groei gedurende de
Middeleeuwen en haar hoogtepunt tussen de 11de en het
midden van de 15de eeuw. Wat voor de middeleeuwse mens
toen nog een symbool was (diepgang), is voor de moderne
mens een teken geworden (oppervlakkigheid).
Eerste christenen
Zoals in de oudheid
hielden de christenen veel van symboliek. De symbolen
waren voor hen een zichtbaar teken van hun geloof. De
eerste christenen leefden in een heidense en voor hen
vijandige wereld. Onder de vervolging van Nero
beschouwde men hun godsdienst als een "vreemde en
onwettige cultus". De christenen werden met wantrouwen
bejegend en haast uitgesloten. Ze werden verdacht en
beschuldigd van de ergste misdaden. Ze werden vervolgd,
in de gevangenis geworpen, verbannen of ter dood
veroordeeld. Daar ze hun geloof niet openlijk konden
beleven, maakten ze gebruik van symbolen die ze op de
wanden van de catacomben aanbrachten en vaak graveerden
op de marmeren sluitstenen van de graven.
Alfa en omega
Is
een uitdrukking uit het christendom die Jezus' almacht
symboliseert. De alfa en de omega zijn de eerste en
laatste letter van het klassieke Griekse alfabet. Alfa
en omega staat symbool voor God als begin en einde van
de kosmos.
De grondslag van deze
symboliek wordt gevormd door bijbelteksten als:
- "Ik ben de eerste en Ik
ben de laatste en behalve Mij is er geen God" (Jesaja
44:6)
- In de openbaring van
Johannes 1:8 en 21:6 en 22:13 zegt Jezus: "Ik ben de
alfa en de omega"
- De Schepper, de Heer en
God die is, die was en die komt, noemt zichzelf de alfa
en de omega. "Ik ben de oorsprong en het einde".
Driehoek
Symbool van de H.
Drieëenheid (Vader, Zoon en H. Geest)
De duif
Ik
heb de geest als een duif uit de hemel zien nederdalen
(Pinksteren)(Joh.1:32). De duif is voor christenen
symbool van de heilige Geest en van de onschuld en is zo
nauw verbonden geraakt met het doopritueel.
Bij de doop van Jezus in
de Jordaan daalt de geest Gods als een duif op Hem neer
(Mt. 3:16).
De heilige Geest wordt
bijna altijd als een duif voorgesteld. De zeven gaven
van de heilige Geest (wijsheid, verstand, goede raad,
sterkte, kennis, vroomheid en godsvrezendheid) werden
belichaamd door zeven duiven. De duif belichaamt ook de
deugd van de matigheid en is attribuut van vele
heiligen: de 4 evangelisten, Theresa van Avila, Thomas
van Aquino e.a.
Deze symbolen komen naar
je toe als je ze bekijkt en in je opneemt. Wanneer het
zonlicht haar stralen door de goudgele omrande symbolen
laat schitteren, komen ze nog veel beter tot hun recht
en worden ze tot hun volle waarde herleid.
Een eerste stap bij
"Bosschijning" kan voor jullie de aanzet zijn om die
symboliek te begrijpen en in jullie op te nemen.
Genieten maar!
"Gij hebt
in glas, van glans doortild
een hevig
licht, het vuur gezien
dat duurt
en voortduurt sedertien."
(Anton
van Wilderode)
A.M.