Als je een kerk binnenstapt, kan je er niet naast kijken. Een kleurrijke vlag springt in ’t oog: de Wipala. Samen met Samuël staat zij symbool voor de vastencampagne van Broederlijk delen. Onder het motto “Nomineer Samuël voor de Nobelprijs voor duurzame ontwikkeling“ zitten we in het hart van het Zuid-Amerikaanse continent: de Andes en Bolivia.

Bolivia: een land met oneindige panorama’s en duizenden lama’s maar ook een land dat nu al sterk de rekening krijgt gepresenteerd voor de opwarming van de aarde. Droogtes, stormen, woestijnvorming of overstromingen (in januari ll. in Peru) bedreigen tal van woongebieden en gewassen en dreigen de lokale economie te verwoesten. Met beperkte middelen probeert Samuël er iets aan te doen...vandaar de vraag om een nominatie.

 

 

 

Wie is Samuël?

 

Een van de boeren die met zijn familie in de hoogvlakte van het Andesgebergte woont, is Samuel Conde Colque. Hij en zijn vrouw hebben zeven kinderen. Hij woont met zijn drie broers en hun gezinnen in een inheemse gemeenschap in een afgelegen gebied in de bergen. Bijna alle mensen daar leven van landbouw en 97 % van hen is arm.

 

Gelukkig kon hij met de steun van  Equipo Kallpa, een partnerorganisatie van Broederlijk Delen, een irrigatie installeren. Het beheer ervan is een zaak van heel de gemeenschap, net als hun inspanningen voor herbebossing, erosiebestrijding en strijd tegen de uitputting van de bodem.

In een gecementeerd waterbassin stroomt water uit een hoger gelegen bronnetje. Aanvankelijk hadden de broers Colque het water ernaartoe geleid via een kanaaltje dat ze in het zand uitgegraven hadden, maar dat systeem werd vernield door hevige regenval. Daarna hebben ze een kanaaltje uitgehakt in de rotsen. Dat werkt prima. Langs pvc-buizen wordt het water naar de velden geleid. Daar wordt het via sproeiers over de akkers verdeeld.

 

 

 

Klimaatverandering veroorzaakt armoede in het Zuiden en dwingt mensen zich aan te passen. Een paar getuigenissen.

 

Gregoria, vrouw van Samuël.

Vroeger woonden we niet boven op de berg, maar beneden aan de rivier. Toen konden we de warmte daar gemakkelijk verdragen, maar nu niet meer. Bij de rivier kunnen we nu zelfs onze kinderen niet meer op de rug dragen. Het is er veel te warm en dat verdragen ze niet. het regent ook niet zoals vroeger. We hebben nu veel meer hagelbuien. Ze zijn er vanaf de zaaitijd en blijven gedurende het hele regenseizoen. De regens zijn ook zeer onregelmatig.  

 

Samuël.

Sinds we irrigatie hebben, zijn de gewassen sterk verbeterd. We produceren goed en omdat we luzerne (klaver) hebben, is ook het vee sterker. Ik denk erover na om meer luzerne te zaaien, zodat ik vier koeien kan houden. Met het geld dat ik dan verdien kan ik mijn kinderen laten studeren. Zij zullen niet elders werk moeten gaan zoeken en ook ik zal hier kunnen blijven werken.

 

Erasmo, broer van Samuël.

Het is te warm, vaak is het maar 2 à 3 dagen regenachtig en daarna slaat de warmte weer toe en drogen de gewassen weer uit. Daarom doen we weer het gemeenschappelijk werk dat onze voorouders gewoon waren. Zij bouwden, zonder hulp van buitenaf, lange kanaaltjes van stenen en aarde. Wij doen het opnieuw zo en dankzij de irrigatie hebben we opnieuw moestuinen en boomgaarden.

 

 

 

EEN VISUEEL SYMBOOL : DE WIPALAVLAG!

 

 

 

Nog voor Colombus in Amerika arriveerde, vatten de inheemse volkeren van de Andes hun visie op de mens en de kosmos samen in een krachtig beeld: een vlag met 49 vierkante kleurvlakken die in schaakbordformaat geordend zijn: de Wipala. Dit Aymara-woord betekent “ in de lucht wapperen”. Vandaag is deze vlag eveneens het symbool van de strijd voor politieke en sociale rechten van de inheemsen.

 

 

Van 7 kleuren zijn telkens 7 vlakken in de vlag aanwezig. De witte kleur - symbool van het oneindige en het licht - vormt de diagonaal die de vlag verdeelt in twee helften. De kleuren boven en onder de witte diagonaal symboliseren de harmonie, het evenwicht dat moet bestaan tussen tegengestelde elementen. Zo is het bovenste deel de dag, het onderste de nacht.

 

Elke kleur heeft ook een eigen betekenis: natuur, maatschappij...

De gedachte van eenheid tussen de tegengestelden is een kerngedachte in de filosofie van de Andes. : hoog hoort bij laag, warm bij koud, man bij vrouw...

 

Daarom is deze vlag ook een mooi visueel symbool in een vastenliturgie waarin “herstel van relaties “ de rode draad vormt.

 

            -rood staat voor de planeet aarde en de weergave van de Andesbewoner.

            -oranje stelt de samenleving en de cultuur voor

            -geel staat voor energie en kracht

            -groen staat voor de economie en de Andesproductie

            -blauw staat voor de cosmische ruimte

            -paars staat voor de Andesideologie en politiek

 

De klimaatwijziging leert ons dat we dringend op zoek moeten naar het herstel van onze relatie met de aarde en haar bewoners.

We laten ons inspireren door inheemse volkeren die met Pachamama (moeder aarde) een relatie hebben van dankbaarheid, respect en wederkerigheid.

Dit sluit nauw aan bij  de spiritualiteit van de vasten: de aarde is van God en het is aan ons om onze taak als rentmeesters weer op te nemen.

 

Met de groeten van Samuël en de vreugde van de wipala-kleuren.

 

ZR