Met de parochiale zelfstandigheid hebben we Amandus als schutspatroon geërfd van de vroegere moederparochie Malderen.

 

 

Kelten en Franken

 

In de nevelen van een zeer ver verleden werden onze gewesten bewoond door Kelten. Ze leefden toen heel primitief in familiaal en stamverband. Wanneer van buitenaf gevaar dreigde werden de rangen gesloten en de grenzen eendrachtig verdedigd. Voortdurende volksverhuizingen waren oorzaak dat de Kelten plaats moesten ruimen voor invallende volksstammen van Frankische oorsprong, die zich voor hun levensbehoud vestigden op de meest vruchtbare plaatsen. In uitgestrekte wouden vereerden ze hun goden met Wodan als oppergod. Met de komst van de Romeinen verscheen er een nieuwe gemeenschappelijke vijand op het toneel.

 

 

Eerste kerstening

 

Deze veroveraars gedroegen zich als bezetters, die het grondgebied verdeelden, militaire vestigingen bouwden, heirwegen aanlegden en het veroverde land inlijfden als een Gallische provincie. De nieuwe godsdienst van de christenen gebruikte de infrastructuur om het geloof, de blijde boodschap, te verkondigen in alle windstreken. Zo werd Frankrijk de oudste dochter van de kerk genoemd, omdat hier de eerste bisdommen werden opgericht. Het doopsel van Clovis te Reims (496) betekende meteen de grote start voor de kerstening van West-Europa. Om het missioneringswerk te bestendigen was men genoodzaakt kloosters en abdijen op te richten. Deze waren centra van onderwijs, cultuur, spiritualiteit en leverde ook nieuwe bekeerlingen. In het begin richtte men zich vooral naar de hogere kringen van de plaatselijke bevolking. Er ging van de eerste geloofsverkondiging een grote invloed uit zodat velen hun comfortabel bestaan ruilden en zich bekeerden. Onder hen was ook Amandus, afkomstig uit het oude Aquitanië.

 

 

Leven en werk

 

Sint-Amandus is patroon tegen oogziekten en bijziendheid.

Hij leidt ons naar de ware kijk op de geschiedenis van ons land.

 

Sint-Amandus hoort thuis in Brêmes (in Frans-Vlaanderen).

Hier ligt ook de plaats St-Amand-les-Eaux, een plaats met genezende warmwaterbronnen, genoemd naar deze patroonheilige.

 

Sint-Amandus predikte onder de Frisones, aan de Schelde en de Danuvius. Dat hiermee niet de Friezen in Friesland en de Donau in Zuid-Duitsland bedoeld zijn, staat geografisch volkomen vast. De Frisones waren de bewoners van Frans-Vlaanderen en de Danuvius was de Aisne.

 

Sint-Amandus predikte in hetzelfde gebied waar ook Sint-Eloi, bisschop van Noyon en Doornik predikte en later Sint-Willibrord en Sint-Bonifatius. Dit gebied werd later door Sint-Willibrord zelf ook aangeduid. Het was het gebied in de verst afgelegen plaatsen van Francia.

 

Directe voorgangers van en samenwerkers met Sint-Willibrord in de prediking onder de Frisones waren: Sint-Amandus, Sint-Eloi, Sint-Wulfram, Sint-Suitbert, Sint-Wigbert, Sint-Egbert, Sint-Wilfried en Sint-Anscharius.

 

Sint-Amandus werd in de zesde eeuw (waarschijnlijk in 594) in Aquitanie nabij Nantes in Frankrijk geboren. Hij leefde als kluizenaar in de buurt van Bourges. Hij werd in het jaar 639 tot missiebisschop gewijd en vertrok naar Francia, in de noordelijk gelegen landen. Volgens de traditie kwam hij terecht in Vlaanderen en verkondigde het geloof onder de Franken aldaar. Tijdens zijn missionering stichtte hij vele kloosters in Vlaanderen. Vooral in de omgeving van Gent (Sint-Amandusberg) en Antwerpen. Op 6 februari 675 (kan ook 684 zijn) stierf hij te Elnon. Hij ligt begraven in Saint-Amand-les-Eaux (Elnon). In de traditionele geschiedenis wordt hij ook wel de apostel van Vlaanderen genoemd. In Vlaanderen zijn momenteel (2008) nog steeds 46 kerken en parochies naar Sint-Amandus genoemd.

 

 

Herstructurering

 

Traditioneel speelde het parochiaal leven zich hoofdzakelijk af rond de plaatselijke kerktoren, maar tegenwoordig wordt aan schaalvergroting gedaan door parochies te herstructureren. Of dit nu gebeurt door federaties of dekenale omschrijvingen er zal in ieder geval grensoverschrijdend dienen samengewerkt. Het zal er op aankomen om mensen te doen inzien dat coördinatie, collegialiteit en samenhorigheid niet alleen een noodzaak is, maar ook kansen biedt tot verrijking.

Het dekenaat Lebbeke bestaat uit acht parochies en evenveel kerktorens. Het wordt momenteel gerund door vier priesters en twee diakens. Men moet geen helderziende zijn om te weten dat dit potentieel voor het ogenblik het meest haalbare is. Wat Amandus als rondtrekkende missionaris in onze streek heeft gerealiseerd, dient ook vandaag in totaal andere omstandigheden verder gezet.

 

M.W.