Ook vandaag spreekt de Grootste Belg (2005) tot de verbeelding. Zijn leven is het verhaal dat gaat over radicale keuzes, over gedrevenheid, moed en geloof, maar ook over twijfel, wanhoop, ziekte en dood. Zijn leven is het verhaal van een eenvoudige Vlaamse jongen met

'dat ietsje meer' dat een gewone mens tot een heilige maakt.

Die man uit een ver verleden spreekt tot de verbeelding van de moderne mens omdat de vragen aan zijn leven die vragen zijn waar iedereen mee te maken heeft: wat doe ik met mijn leven? Het voor mezelf houden of het weggeven?

Jozef De Veuster is voor ons geen onbekende: hij werd geboren in Ninde-Tremelo op 3 januari 1840 als zevende in een landbouwersgezin van acht kinderen. Hij trad op zijn 19de verjaardag in bij de paters Picpussen in Leuven, zijn broer August was hem daarin voorgegaan. Hij aanvaardde de naam van Damiaan. Nog voor zijn priesterwijding vertrok hij als missionaris naar Hawaï, in de plaats van zijn broer August die een zware ziekte doormaakte. Na 9 jaar gewerkt te hebben als pastoor gaf hij gehoor aan de oproep van de bisschop om in "een beurtrol" samen met 3 medebroeders te gaan leven tussen de melaatsen.

De jonge missionaris van 33 jaar vertrekt als eerste van het vasteland Hawaï en stapt aan wal op het gevreesde melaatseneiland Molokaï op 10 mei 1873. Hij komt vlug tot de vaststelling dat een permanente, vertrouwde aanwezigheid het beste is voor de zieken.Wanneer Damiaan aan zijn bisschop voorstelt definitief in de melaatsenkolonie te blijven, beseft hij welk risico hij loopt: besmetting en dood.

Dankzij Damiaan wordt de hel van Molokaï, gekenmerkt door egoïsme, immoraliteit en wanhoop, stilaan omgevormd tot een hechte leefgemeenschap. Hij legt de basis voor een leven dat misschien niet gelukkig, maar in ieder geval vreedzaam is.

Hij komt op voor de rechten van de bannelingen, hij begrijpt hen en deelt hun lot. Creatief en vindingrijk als hij is, tracht hij de zieken samen te brengen. Hij sticht een fanfare en een zangkoor. Hij bouwt samen met de zieken huizen, een ziekenhuis, een weeshuis, een kerk,…

Hij zoekt uit hoe hij medisch de situatie kan verbeteren. Hij is sterk geïnteresseerd in de vooruitgang van de wetenschap en probeert nieuwe behandelingen op zichzelf uit, in de hoop lepra een halt toe te roepen of ten minste toch het lichamelijk leed te verzachten.

Damiaan stond bekend als koppig en vasthoudend. Zonder deze karaktertrekken zou hij het op Molokaï niet volgehouden hebben. Hij kwam niet zelden in conflict met burgerlijke en religieuze overheden. Af en toe zette hij zijn oversten voor voldongen feiten.

Maar hij had een hartelijke omgang en een goede samenwerking met mensen van alle gezindheden die op Molokaï werkzaam waren maar vooral met zijn geliefde zieken. Zijn onbaatzuchtige inzet, zijn vastberadenheid en zijn diep geloof hebben de trieste melaatsenkolonie omgevormd tot een leefbare omgeving, tot een levensgemeenschap waar mensen elkaar konden vinden en waarderen over de grens van geloofsovertuigingen heen.

In 1876 ontdekte hij de eerste tekenen van melaatsheid bij zichzelf. Vanaf die dag wordt

zijn solidariteit met zijn zieken nog groter en spreekt hij hen aan met “Wij melaatsen…”. Hij blijft er voortwerken tot zijn dood in 1889.

Nu ook 'HEILIG'

Damiaan was een man van diep geloof, een ernstig man als het erop aankwam Gods roeping te beantwoorden. Zeker is dat Damiaan zijn weg naar de heiligheid niet heeft gepland. Vele uitdagingen kwamen onverwacht op zijn weg, maar hij is erop ingegaan en heeft "ja" gezegd vanuit zijn grote zin voor solidariteit en omdat hij wist dat God dat van hem vroeg.  

Al lang wordt Damiaan als een held vereerd. Zijn standbeeld staat als enige niet-Amerikaan in de Nationaal Gallery in het Capitool in Washington.

Hij geniet wereldwijde bekendheid, er is aandacht voor zijn persoon en zijn werk.

Gandhi: "Er zijn slechts weinig helden die te vergelijken zijn met Pater Damiaan. Het zou de moeite waard zijn te zoeken naar de inspiratiebron van zoveel heldhaftigheid."

Moeder Teresa, zelf geconfronteerd met melaatsen in Indië: "In het hart van de zieken is de angst weggevallen. Dat is reeds een eerste wonder. Er is bij hen weer hoop ontstaan genezen te worden. Het wereldgeweten is door Damiaan wakker geschud : een wonder op zich."

Bijna onmiddellijk na de zaligverklaring in 1995 werd uitgezien naar de heiligverklaring.

Het heeft nog 15 jaar geduurd voor het zover kwam. Maar op 11 oktober 2009 zal in Rome de"canonisatie" plaatshebben. Pater Damiaan wordt een nieuwe voorspreker naar wie we niet alleen mogen opkijken, maar tot wie wij ook mogen bidden.

Damiaan inspireert

Zijn verkiezing tot Grootste Belg getuigt van zijn inspirerende kracht. Velen, zowel personen als verenigingen zetten zich in naar het voorbeeld van Damiaan om behulpzaam aanwezig te zijn bij al wie in nood is.

Zeker kennen wij de DAMIAANACTIE. De Damiaanactie is een van de grote ngo’s in Vlaanderen. Zij bestrijdt lepra en tuberculose in de derde wereld. Op jaarbasis proberen ze 270.000 patiënten te behandelen. Op dit moment werken ongeveer 1.500 lokale personeelsleden voor Damiaanactie als dokter, verpleger, logistieke medewerker of projectmanager.

Om die werking mogelijk te maken beschikt de Damiaanactie over een groeiend netwerk van ongeveer 23.000 vrijwilligers in Vlaanderen. Deze vrijwilligers zijn vooral actief tijdens de jaarlijkse campagne in het laatste weekend van januari.

Wil je meer weten over Damiaan ?

Er zijn vieringen in Tremelo op 4 oktober, in Leuven op 17 oktober, in Brussel op 18 oktober,…

Lees artikels over zijn leven en werk in kranten en tijdschriften, volg de speciale programma’s op TV, woon een theatervoorstelling bij,…

Een aanrader: gospelconcert met Lea Gilmore t.v.v. Damiaanactie in de

Collegezaal, Dendermonde op 18 en 19 november.

Of surf naar www.damiaanvandaag.be

Op 11 oktober zal ik van op het Sint-Pietersplein naar jullie wuiven!

G.V.R.