Veldkapelletjes, stille getuigen van diep geloof vervulden ook een sociale rol in de vroegere leefgemeenschap: ze vormden de spil van samenhorigheid binnen een dorp, een gehucht of een wijk. Vooral buitenmensen trokken er heen met hun vragen en twijfels, in vertrouwen en dankbaarheid, want bidden en werken gingen hand in hand.

 

 

Oudste kapel?

 

De naam van deze kapel houdt verband met haar oorspronkelijke ligging op het uitgestrekte Weiveld. Na de periode van ontbossing ontstond in de nabijheid van de Heuvel een groot koutergebied dat in cultuur werd gebracht. In dergelijk landschap werd een molen geplaatst, een tiendeschuur gebouwd en... langs een van de smalle wegeltjes een veldkapel opgetrokken. Samen met de vermaarde Boskapel behoort ze nu tot een van de oudste kapellen op de Sint-Niklaasparochie. Sommige bronnen vermelden dat ze stamt uit de 16° eeuw of nog ouder.

 

 

Met ondergang bedreigd

 

Onder het Frans bewind werd Buggenhout ingedeeld bij het kanton Lebbeke in het Scheldedepartement. De algemene toestand in onze streek evolueerde van kwaad naar erger. Bovendien werd door de gehate bezetter een anti-klerikale politiek gevoerd. Daarbij werd de geestelijkheid vervolgd en kerkelijke goederen genationaliseerd en de inboedel openbaar verkocht. Abdijen en kloosters ondergingen hetzelfde lot. De Boskapel en de Weiveldkapel werden verbeurd verklaard en gingen onder de hamer. In het recent uitgegeven boek van Heemkring Ter Palen wordt hierover uitgebreid gehandeld:”Twee kapellen, te weten de eerste inhoudende 6 roeden, genaamd Boskapelle van Buggenhout, palende oost, noord en zuid den gezegden Bosch, de tweede (Weiveldkapel) inhoudende 9 roeden, paelende oost, west en noord den voetweg, geprezen 12 frans in revenu en in kapitaal 480 fr. De twee kapellen werden aan-geboden in één koop en verkocht aan Jacques Lageye uit Gent op 28 messidor (16 juli 1799).

 

 

Gered door Napoleon

 

Even zag het er naar dat de Weiveldkapel samen met de Boskapel tegen de vlakte zou gaan. Maar ondertussen was in Frankrijk generaal Napoleon aan het bewind gekomen en schorste alle maatregelen op die gericht waren tegen Kerk en godsdienst omwille van het concordaat met het Vaticaan. Hierin werd ondermeer gestipuleerd om een punt te zetten achter de sluiting van kerkgebouwen en een nieuwe regeling te treffen met de benoeming van bisschoppen en het statuut van de parochiegeestelijkheid.

 

 

Weiveldkapel verhuisd

 

Economie en industrie zijn voortdurend in expansie en beweging. Bij de aanleg van de nieuwe spoorlijn Dendermonde - Mechelen werd het uitgestrekte Weiveld in twee verdeeld en stond de kapel in de weg en diende noodgedwongen naar een andere plaats te verhuizen. De nieuwe bestemming werd gevonden in de huidige Stationsstraat ter hoogte van de Kruisbaan. Maar in de volksmond bleef men spreken van de Weiveldkapel.

In 1837 mocht pastoor Fidelis Roelandts (1793  - 1841) de heropgebouwde kapel inzegenen. Ongeveer 150 jaar later stond ze er wat verwaarloosd bij en toonde tekens van verval. Een bereidwillig geburenteam knapte de karwei op en in 1986 gebeurde er aan de kapel een geburenmis uit dankbaarheid die talrijk werd bijgewoond. Ook kreeg de kapel onlangs nog een opfrisbeurt zodat ze er terug netjes bij staat.

 

 

Maria Middelares

 

Sinds eeuwen kwamen gelovigen naar de kapel beewegen en bidden tot Onze-Lieve-Vrouw onder de aanroeping van “Maria Middelares aller genade”. Trouwens in het kleine portaal is deze tekst in sierlijke letters aangebracht, terwijl een “Ave Maria” in de puntgevel aanduidt aan welke heilige deze kapel is toegewijd.

De verering tot Maria als Middelares aller genade kwam tot stand in het concilie van Efese (431). Op grond van haar tenhemelopneming, het goddelijk moederschap en haar medeverlossersschap kwam de leer tot ontwikkeling dat we door de voorspraak van O.-L.-Vrouw alle genade van God verkrijgen.

 

 

Korte beschrijving

 

In het portaal zijn de muren gerotst en staan in mariaal blauwe kleur. Een dubbel deur versierd met houten pilasters geeft toegang tot het interieur. Helemaal bovenaan in de absis van het koor prijkt een Maria-afbeelding achter glas met een houten lijst terwijl een zeer oud Mariabeeld op het altaar te zien is, geflankeerd door kandelaars en sierbloemen. In het midden van de kapel hangt een koperen Godslamp en beneden een kleine kaarsenbak. Links en rechts aan de zijmuren hangt een medaillon van O.-L.-Vrouw en het H. Hart. Overdag valt licht binnen langs vier kleine geruite vensters en een ogiefvenster in het koor. In de buitendeur is een offerblok aangebracht waarvan de opbrengst dient om af en toe een mis te celebreren in de parochiekerk.

De familie Debbaut - Achtergael is sinds vele jaren begaan met het onderhoud van de kapel en deze traditie wordt nog steeds verder gezet. Dank zij de inzet van bereidwillige mensen blijft het mogelijk om dit onderdeel van ons plaatselijk religieus erfgoed te behouden.

 

 

 

 

Binnenzicht van de kapel

 

 

 

J.B